|
Từ đầu năm 2004 tới nay, giá nhựa đường trong nước liên tục biến động theo chiều hướng gia tăng. Trong khi đó, do cơ chế bù chênh lệch giá còn nhiều bất cập nên sự nóng lên về giá của loại vật liệu nhập ngoại này thực sự là gánh nặng quá sức đối với tuyệt đại bộ phận các nhà thầu. So với giá bỏ thầu vào đầu năm 2005, các nhà thầu đã cầm chắc thua lỗ ít nhất 100 USD cho mỗi tấn nhựa đường.
Giá nhựa leo thang, nhà thầu lỗ nặng
 |
|
Thảm bê tông nhựa tại dự án Nội Bài - Bắc Ninh
| Sau một thời gian khá dài tương đối ổn định, từ đầu năm 2004 đến nay, nhựa đường đặc nóng - loại vật liệu luôn phải bảo quản ở nhiệt độ 120 - 140 độ C liên tục tăng giá. Nếu như vào tháng 6/2005, giá CIF cho một tấn nhựa đường (bao gồm cả thuế VAT) là 243 USD thì đến đầu tháng 6/2006, giá nhựa do Công ty ADCo giao cho Cienco1 tại Trạm trộn bê tông nhựa nóng ở Cái Lân, Quảng Ninh, phục vụ Dự án cầu Bãi Cháy đã tăng lên 451 USD/tấn bao gồm cả thuế VAT.
Chỉ trong vòng 6 tháng đầu năm 2006, nhựa đường đã 5 lần tăng giá. Trung bình mỗi lần tăng người tiêu thụ phải bỏ thêm 40 USD cho một tấn nhựa đường. Đây là mức tăng kỷ lục trong nhiều năm trở lại đây.
Lý giải về sự tăng giá đột biến, một số đại lý nhựa đường cho biết, giá dầu mỏ trên thế giới tăng liên tục trong thời gian qua cộng với nhu cầu sử dụng nhựa đường của Trung Quốc và các nước Đông Nam á đang vượt quá khả năng cung cấp của các nhà máy lọc dầu lớn trong khu vực dẫn đến giá các sản phẩm từ dầu trong đó có nhựa đường liên tục tăng cao.
Theo các chuyên gia, sự biến động về giá nhựa đường hiện đã vượt tầm dự đoán của các nhà thầu. Không chỉ các giá bỏ thầu về nhựa đường trong năm 2005 lạc hậu mà ngay tại các gói thầu được mở vào giữa năm 2006 người ta cũng có thể nhận thấy sự chênh lệch rất lớn giữa giá bỏ thầu với giá thực tế.
Ông Lương Quang Thi, Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư thương mại và xây dựng giao thông 1 khẳng định: Nếu không có cơ chế bù giá nhựa đường phù hợp thì đây là đòn chí mạng đánh vào tình hình tài chính của các nhà thầu.
Trong khi đó, theo Cục Giám định và QLCLCTGT thì thời gian qua, Bộ GTVT đã nhận được báo cáo của nhiều chủ đầu tư, các tổ chức tư vấn và nhà thầu xây dựng phản ảnh về việc giá nhựa đường do liên Sở Tài chính - Sở Xây dựng các tỉnh ban hành thấp hơn rất nhiều giá chào bán thực tế từ các hãng nhập khẩu cung cấp chủ yếu cho thị trường Việt Nam như Petrolimex, Caltex, Shell, ADCo...
Theo phản ánh của các đơn vị thi công Dự án đường Hồ Chí Minh trên địa bàn tỉnh Hoà Bình thì giá nhựa đường Shell 60/70 chưa bao gồm cả thuế VAT hiện đã lên tới hơn 7.000 đồng/kg trong khi Thông báo số 39/2005/QĐ – UBND của UBND tỉnh Hoà Bình báo giá 3.711 đồng/kg. Cần phải nói thêm rằng, Thông báo này hiện vẫn còn giá trị để tính thanh toán cho các hợp đồng xây dựng tại địa phương này.
Một nhà thầu phụ thảm thuê cho Cienco 8 trên đường Hồ Chí Minh nhẩm tính chi tiết: trung bình mỗi mét thảm tại dự án này họ đã lỗ khoảng 360.000 đồng cho riêng chi phí mua nhựa đường. Giá nhựa đường tăng quá nhanh, cơ chế bù giá cho loại vật tư này còn nhiều bất cập dẫn đến tình trạng thua lỗ nặng cho các nhà thầu và làm giảm tiến độ thực hiện các dự án.
Thông báo giá địa phương - con dao 2 lưỡi
Theo quy định, ngoại trừ xăng, dầu, thép, xi măng hiện do Nhà nước kiểm soát và công bố giá, tất cả các loại vật liệu khác như: đá, cát, sỏi, nhựa đường, vải địa kỹ thuật... của dự án triển khai tại địa phương nào thì việc thanh toán, bù chênh lệnh vẫn phải áp dụng theo giá thông báo của địa phương đó.
Cũng giống như đơn giá ca máy, quy định bù chênh lệch áp dụng theo giá thông báo của các địa phương đối với nhựa đường thực sự là con dao hai lưỡi. Nếu các địa phương cập nhật tốt sự biến động về giá thì các nhà thầu được hưởng lợi, tuy nhiên trên thực tế việc thông báo giá luôn là điểm yếu cố hữu của các Sở Tài chính vật giá địa phương.
Ngoài việc chậm cập nhật, nhiều loại vật liệu xây dựng không được các tỉnh đưa vào thông báo giá dẫn tới cảnh các chủ đầu tư và đơn vị nhận thầu không biết căn cứ vào đâu để lập dự toán hoặc tiến hành thanh quyết toán các khối lượng hoàn thành.
Trước tình hình trên, trong thời gian qua, Bộ GTVT liên tiếp có 2 công văn: số 3161/BGTVT - CGĐ và số 7170/BGTVT – CGĐ gửi Thủ tướng Chính phủ đề nghị cho phép đưa nhựa đường vào danh mục các loại hàng hoá được Nhà nước định giá hoặc đưa vào danh mục các loại hàng hoá, dịch vụ được bình ổn giá khi có biến động về giá tương tự như xăng dầu và các vật tư vật liệu thiết yếu quy định trong Nghị định số 170/2003/NĐ - CP ngày 25-12-2003.
Cho sử dụng giá bình quân của các nhà nhập khẩu cung cấp chủ yếu nhựa đường cho thị trường Việt Nam là Petrolimex, Shell và Caltex công bố hàng tháng thay cho thông báo giá nhựa đường làm căn cứ lập dự toán, điều chỉnh dự toán và quản lý chi phí xây dựng công trình.
Theo đánh giá của các chuyên gia, khả năng Thủ tướng Chính phủ thông qua là hoàn toàn để ngỏ tuy nhiên có một thực tế là trong khi đó các cơ quan chức năng vẫn tiếp tục loay hoay tìm kiếm một cơ chế xử lý trượt giá hữu hiệu và cân nhắc có nên đưa loại vật tư A, vật liệu B vào danh mục Nhà nước kiểm soát giá hay không thì từ giữa năm 2005 trở lại đây, giá tất cả các loại nguyên liệu đầu vào phục vụ xây dựng công trình giao thông đều tăng mạnh, thậm chí đã xuất hiện mặt bằng giá mới ở nhiều loại vật tư và danh sách các nhà thầu đứng trước nguy cơ phá sản ngày một dài ra.
Anh Minh |